Η γενοκτονία των Ποντίων - Ημέρα Μνήμης για τον Ελληνισμό

Κοιτίδα του ελληνικού πολιτισμού αποτελεί η Μικρά Ασία, όπως και ο ένδοξος Πόντος. Εκεί βαπτίστηκε το ελληνικό πνεύμα με τον γενάρχη ποιητή βάρδο Όμηρο να δίνει το έναυσμα της γενιάς μας: «ταύτης τοι γενετής τε και αίματος ευχόμεθα είναι» (από αυτήν αλήθεια τη γενιά κι από αυτό το αίμα καυχιόμαστε πως κρατάμε.) Οι περγαμηνές πνεύματος, ο ανθρωπισμός, η Ελευθερία, η Δημοκρατία κατά την διάσχιση ενός τρισχιλιετούς και πάνω βίου του ελληνικού έθνους, μόνον ρίγος συγκίνησης δύναται να προκαλέσουν. Οι φιλόσοφοι Θαλλής, Αναξιμένης, Αναξίμανδρος, όπως και οι ιστορικοί Ηρόδοτος, Παυσανίας αποτελούν τέκνα του Μικρασιατικού ελληνισμού, της Ιωνίας. Ο Μέγας Αλέξανδρος, ο Μακεδόνας διέδωσε τον ελληνισμό στα πέρατα του κόσμου, όπως και στη Μικρά Ασία, με την επικράτηση της ελληνικής γλώσσας ως μέσο συνεννόησης και γενικότερου εξελληνισμού του κόσμου. Τί θα ήταν ο Μέγα Αλέξανδρος αν δεν είχε δάσκαλο τον Αριστοτέλη άραγε, που τον μύησε στη φιλοσοφία του και τον αρχαιοελληνικό τρόπο σκέψης; Μήπως ένας αιμοδιψής βάρβαρος στρατηλάτης, που θα κατέστρεφε κάθε πολιτισμικό στοιχείο των κατεκτημένων λαών; Μήπως ένας Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ που έκαψε, και πυρπόλησε κάθε τι ελληνικό, όπως εκκλησίες, σπίτια, ξεριζώνοντας από τον τόπο κατοικίας τους πάνω από μισό εκατομμύριο Ποντίους; Εν συνεχεία η Βυζαντινή αυτοκρατορία, με χρόνο ζωής χίλια έτη περίπου και πρωτεύουσα την Κωνσταντινούπολη αποτέλεσε το ανάχωμα προέλασης των βαρβάρων  στον τότε πολιτισμένο κόσμο, διαφυλάσσοντας την ιστορική κληρονομιά. Η πολιτισμική και οικονομική κορύφωση του Πόντου συνέβη όταν κηρύχθηκε ανεξάρτητο βασίλειο με την ονομασία «Αυτοκρατορία των Μεγάλων Κομνηνών» το 1204, και ισχύς 257 ετών. Όμως το 1453 ήρθαν δίσεκτα χρόνια με την Κωνσταντινούπολη και Παράλια Μικράς Ασίας να πέφτουν  στα χέρια των Οθωμανών, οι οποίοι με βιαιοπραγίες, λεηλασίες, σκοτωμούς, ασέλγειες σε ιερά και όσια προκαλούν μία «ιστορική γενοκτονία», που έχει γραφεί με μελανά χρώματα στο βιβλίο της Παγκόσμιας Ιστορίας. Εντούτοις, οι Μικρασιάτες Έλληνες μπόρεσαν να ορθοποδήσουν, να ξαναχτίσουν εκκλησίες, να διαφυλάξουν τον ελληνικό πολιτισμό, να τον επεκτείνουν και να γίνουν οι όψιμοι κρουνοί ενός Ευρωπαϊκού πολιτισμού. Εν συνεχεία οι Μικρασιάτες Έλληνες  το 1821 με την επανάσταση και τη σύσταση του ελληνικού κράτους το 1830 πίστεψαν σε πιθανή απελευθέρωσή τους.

  Το 1913 – 1923  δολοφονήθηκαν 353.000 Έλληνες του Πόντου από τις στρατιωτικές και παραστρατιωτικές δυνάμεις του τουρκικού κράτους, καθώς και  άλλες 500.000 ξεριζώθηκαν από την πατρώα γη. Ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου που συντελέστηκε, ορίστηκε από την ελληνική πολιτεία η 19η Μαΐου. Για 28 αιώνες, μεγαλούργησε στον Πόντο ένας απύθμενου κάλλους πολιτισμός, όχι απλώς το γένος των Ελλήνων.  Εκείνος ο πολιτισμός που χάρισε στην ανθρωπότητα την κριτική σκέψη, πάνω στην οποία βασίστηκε η επιστήμη και η έρευνα. Εκείνος ο πολιτισμός που έθεσε τα θεμέλια της πολιτικής, διαμέσου της συλλογικότητας. Η ανθρωπότητα ολάκερη χωρίς αυτόν τον λαμπρό πολιτισμό θα ήταν σκοτεινή. Εξού και η Γενοκτονία του ποντιακού Ελληνισμού δεν αφορά μόνον τους απανταχού Έλληνες αλλά, ουσιαστικότερα,  αποτελεί ειδεχθές κακούργημα απέναντι στην παγκόσμια πολιτισμική κληρονομιά. Ας θυμηθούμε τα λόγια του Χρήστου Γιανναρά: «Δεν πρόκειται για μεγαλόστομη ρητορεία. Ο ξεριζωμός του Ελληνισμού από τον Πόντο, κοιτίδα πανάρχαιη του ανθρώπινου πολιτισμού, θα είχε σήμερα το ανάλογό του, αν εξαλείφονταν οι Γάλλοι από το Παρίσι, οι Βρετανοί από την Οξφόρδη, οι Γερμανοί από τη Χαϊδελβέργη- Τι θα σήμαινε ένα τέτοιο γεγονός για τη σύνολη ανθρωπότητα, έστω και χωρίς την κτηνωδία των απαγχονισμών, των βιασμών, των ανασκολοπισμών, των πυρπολήσεων;» Η εξάλειψη του ελληνισμού από το Πόντο συνεπάγεται παντελή ποδηγέτηση μιας πολιτισμικής πρότασης ζωογόνας για την ανθρωπότητα.

Ας πιάσουμε, όμως, το νήμα της ιστορίας από το 1908, όταν και οι Νεότουρκοι με την επανάστασή τους, αφού ανέλαβαν τη διακυβέρνηση της χώρας τους, πήραν την απόφαση να εξοβελίσουν τον Ελληνόφωνο πληθυσμό από την Τουρκία. Προς τέρψη και υλοποίηση αυτού του σατανικού σχεδίου εξάλειψης του ελληνικού στοιχείου επέβαλαν δυσβάσταχτη φορολογική πολιτική για τους Έλληνες, με σφοδρές δολοφονίες και σκληρή στρατολόγηση. Ο ελληνισμός της Μικράς Ασίας υπέφερε τα πάνδεινα, όταν η ελπίδα για απελευθέρωση το 1919 αναθέρμανε τις καρδιές των ταλαιπωρημένων Ελλήνων, στιγμή κατά την οποία η Μεγάλη Ιδέα είχε πάρει σάρκα και οστά με τον ελληνικό στρατό να αποβιβάζεται στη Σμύρνη ως ελευθερωτής. Ωστόσο, οι Κασσάνδρες δεν είχαν ευχάριστα νέα, με τον ελληνικό στρατό να διαλύεται σαν τραπουλόχαρτο από τους Κεμαλικούς νεότουρκους, δραττόμενοι της ευκαιρίας οι δεύτεροι για συνέχιση του αποτρόπαιου σχεδίου τους για αφανισμό του ελληνισμού. Οι Τούρκοι, σαν μαινόμενοι ταύροι όρμησαν προς τα Παράλια της Μικράς Ασίας/Πόντο σκοτώνοντας, καίγοντας  χωρίς να αφήνουν όρθιο πίσω τους τίποτα το Ελληνικό. Οι ελληνικοί πληθυσμοί πανικόβλητοι κατέτρεξαν στη Σμύρνη να σωθούν. Για κακή τους τύχη, «αφινίασε» η εκδικητικότητα των Τούρκων καταφεύγοντας σε ανείπωτες μεθόδους βιαιότητας. Παραθέτω ιστορικά στοιχεία δια στόματος Ιατράκη Εμμανουήλ: «Στρατός, άτακτοι και ντόπιος τουρκικός πληθυσμός, κυριολεκτικά οργίασαν πάνω τους. Κατακρεούργησαν το νεομάρτυρα Μητροπολίτη Χρυσόστομο, έθαψαν ζωντανό τον επίσκοπο Μοσχονησίων, άλλο Μητροπολίτη τον πετάλωσαν σαν άλογο, ενώ από τους 450 ιερείς της περιοχής της Σμύρνης οι 374 βρήκαν τραγικό θάνατο. Από τις 45 ορθόδοξες εκκλησίες έκαψαν τις 44, ενώ τους διέφυγε η εκκλησία του Αγίου Βουκόλου, η οποία αργότερα έγινε μουσείο. Έστησαν αγχόνες στις κεντρικές πλατείες, όπου κρέμασαν πολλούς πρόκριτους, ενώ στη συνέχεια έβαλαν φωτιά στις Ελληνικές και στις Αρμενικές συνοικίες της και επακολούθησε γενική σφαγή, που είχε σκοπό να μην αφήσει τίποτα Ελληνικό πάνω στα χώματά της.»

  Ο Ελληνισμός σαν σήμερα οδύρεται. Δε λησμονεί τα πεπραγμένα. Τουναντίον η θλιβερή ιστορία των Ποντίων επιζητά τη δικαίωσή της, αποτελώντας διαχρονικό αίτημα της ελληνικής κοινότητας. 

Η ΕΛΠΙΔΑ ΙΔΩΜΕΝΗ ΣΤΑ ΜΑΤΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

Σπείραμε ανέμους, τώρα θερίζουμε θύελλες. «Μα πού να στηριχθούμε;» αναρωτιούνται με παράπονο και με μία επικάλυψη οργής οι νέοι μαθητές για την κοινωνία που τους παραδίδουμε. Τους δίδαξε, άραγε, κάποιος Δάσκαλος τη δυνατότητα να σταθούν στα πόδια τους ή φρόντισε να τους εφησυχάσει λέγοντάς τους πως γι' αυτό τον λόγο υπάρχουν και οι πατερίτσες; Μπορεί, όμως, να βρέθηκε κάποιος στο διάβα της σχολικής τους ζωής, αλλά δυστυχώς ένας κούκος δε δύναται να φέρει
την άνοιξη.

Οι σκέψεις αυτές εκκινούν από ένα απαράδεκτο περιστατικό λεκτικής βίας που συνέβη κατά
καθηγήτριας από έναν μαθητή ΕΠΑΛ στη διάρκεια του μαθήματος. Μακάρι να αποτελούσε την εξαίρεση του κανόνα, αλλά δυστυχώς, με τέτοια φαινόμενα βίας, είτε λεκτικής είτε σωματικής, έρχονται σχεδόν καθημερινά αντιμέτωποι οι καθηγητές των δημοσίων σχολείων. Πού είναι ο σεβασμός προς το
λειτούργημα του Εκπαιδευτικού; Απαξιώθηκε κι αυτός, όπως όλες οι υψηλές αξίες! Ο σχολικός
εκφοβισμός μεταξύ μαθητών, ακόμη και επιθέσεις εναντίον καθηγητών αποτελεί μία κατάσταση για τηνοποία όλοι έχουμε μερίδιο ευθύνης.
Αρχικά η παρεχόμενη παιδεία, πιο αποστεωμένη και από ένα αδέσποτο ζώο που έχει έλλειψη
τροφής, επαίρεται για την περιβόητη κοινωνικοποίηση του μαθητή, την οποία εντέχνως την υποδαύλισε, ωθώντας τον νεαρό να μιλά για επανάσταση, ισοπέδωση θα συμπληρώναμε, μέχρι τη στιγμή που η ειδοποίηση από το istagram θα ηχήσει και δε βαριέσαι, έχουμε καιρό μπροστά μας για ανατροπές... η αλλαγή του κόσμου μπορεί να περιμένει. Η εξέγερση ταυτίστηκε με την έννοια του εικονικού σπασμού.
Σε συστράτευση τα προβαλλόμενα είδωλα από τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, σπεύδουν να
τονώσουν την εγωπάθεια του επαναστατημένου νέου, λέγοντάς του ωμά ότι παληκαριά μπορεί να είναι και η απάτη, αρκεί να γίνει με έξυπνο τρόπο, ώστε να μη το καταλάβει κανείς. Η δε γονική συμβουλή μερικές φορές αποκλίνει από τη σωστή κατεύθυνση. Δεν ομιλούμε ασφαλώς για το σύνολο των γονέων, καθώς η πλειονότητα αυτών πασχίζει να μεταλαμπαδεύει αξίες και ιδανικά στα παιδιά για να βγουν στην κοινωνία, όντας ηθικοπνευματικά αρματωμένα.
Τι να πράξει όμως, ο μαθητής σε μία κοινωνία που τον τροφοδοτεί συνεχώς με αντιφάσεις;
Ξεχασμένη λέξη η αγάπη, δεν έχει θέση στο οπλοστάσιο αξιών της σύγχρονης εποχής· εκφυλίστηκε και αυτή σε χυδαίο έρωτα με τη στρεβλότητα. Η κοινωνία παίρνοντας τον ρόλο του καλού παιδαγωγού κραυγάζει πως ιδανικά και αξίες δεν υπάρχουν. Το παν είναι να είσαι νικητής! Και νικούν οι βάνδαλοι, αγνοώντας ότι είναι ήδη ηττημένοι εξού και ο κατήφορος της ανάπηρης κοινωνίας, μέσα σε μία φούσκα παραλογισμού και ξεδιαντροπιάς.
Ως αποτέλεσμα, πολλοί μαθητές μας ζουν κάτω από τον ίσκιο τους, δειλοί και φοβισμένοι,
κυνηγοί ενός καλύτερου κόσμου με ανήθικες προδιαγραφές και με μικρόπνοες προοπτικές. Και πώς να γίνει διαφορετικά, αφού η εργασία και η μελέτη αντικαταστάθηκε από τη φυγοπονία και την ελάχιστη δυνατή προσπάθεια; Δεν αναφερόμαστε στο σύνολο των νέων, αλλά στο γενικό στίγμα της σημερινής εποχής. Μπορεί άραγε το κλίμα της γενικότερης απαξίωσης να αλλάξει;
Η απάντηση είναι ότι ο Εκπαιδευτικός οφείλει να εμπνέει!! Πρωταρχικά, ως αξιόλογος
παιδαγωγός να παρακινείται από την πηγαία του θέληση και το όραμά του να διαμορφώνει ανθρώπους εμφορούμενους με αξίες, ιδανικά, κριτική ικανότητα και όχι παθητικούς θεατές και δέκτες των γεγονότων. Η ηθικοπλαστική αναμόρφωση των μαθητών είναι το ζητούμενο για το εκπαιδευτικό μας σύστημα. Μόνον με σωστούς ανθρώπους που έχουν ολοκληρωμένη προσωπικότητα μπορεί να ανελιχθεί μία κοινωνία. Εν τέλει ο προοδευτικός εκπαιδευτικός πρέπει να πείσει τον εαυτό του ότι δεν είναι μόνο μεταδότης γνώσεων, αλλά και πολιτικός αγωνιστής, καθώς και διαμορφωτής συνειδήσεων. Η δουλειά του δεν ολοκληρώνεται με τη διδασκαλία των μαθημάτων, αλλά συνεχίζεται με τη συμμετοχή και αφιέρωσή του στον αγώνα για την αποδοχή της διαφορετικότητας, της ισότητας και της εξάλειψης της κοινωνικής αδικίας.

Ο εκπαιδευτικός υποχρεούται να αποτελεί παράδειγμα προς μίμηση για τους μαθητές και
μελλοντικούς δημοκρατικούς πολίτες της κοινωνίας. Δε νιώθει δέσμιος μπροστά στο κατεστημένο, δεν επιβάλλεται με απολυτότητα, αλλά σέβεται την ελευθερία της σκέψης, του φρονήματος των μαθητών, των συναδέλφων του, των συνανθρώπων του, προσπαθώντας με πράξεις να κρατήσει σταθερό το "πηδάλιο άξιών" για να έχει αίσιο τέλος το ταξίδι με συνοδοιπόρους τους μαθητές του προς κόσμους θεληματικούς.

Αδιαμφισβήτητα η ελπίδα ενυπάρχει στο γιατί του νεαρού μαθητή. Αυτό που απαιτείται είναι η
συνεργασία όλων των αρμόδιων φορέων και των γονιών, ώστε να πείσουν τον μαθητή ότι η αναμόρφωση είναι η λύση και όχι η ισοπέδωση!

ΝΟΣΤΑΛΓΟΣ ΤΗΣ ΑΠΟΛΕΣΘΕΙΣΑΣ ΦΥΣΙΚΗΣ ΑΡΜΟΝΙΑΣ

Το βουητό της νταλίκας ήταν τόσο ενοχλητικό που «καταβρόχθιζε» κάθε άλλο άκουσμα. Το κελάηδισμα των λιγοστών πουλιών δεν ήταν ικανό να φέρει τη θύμιση της όμορφης Φύσης. Της άλλοτε κραταιάς Θεάς της ομορφιάς, της τροφού  ζωής, που δέσποζε η ύπαρξή της και έδινε νόημα στο βίωμα.
Το ατελέσφορο παρόν, απομακρυσμένο από κάθετι φυσικό έδινε την εντύπωση στον νεαρό ότι το κάλλος, που περιέγραφε ο Παπαδιαμάντης στο διήγημά του "η Νοσταλγός" και ο Καρκαβίτσας στα "Λόγια της Πλώρης", είχε αφανισθεί. Πλέον την ισορροπία της ήρεμης ακρογιαλιάς, του όμορφου αιγιαλού είχε καταλάβει η υλική μανία του ανθρώπου, που ύψωσε αλόγιστα τείχη απομάκρυσνης από το φυσικό περιβάλλον και ως επιδειξιομανής θηρευτής καυχιέται για την πραγμάτεια του, για τον αποτρόπαιο βιασμό του φυσικού πνεύμονα ζωής.
Το φρεσκοκουρεμένο γρασίσι των παραλιακών σπιτιών και οι γλάστρες δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τη δυναμική των πλατάνων, που έστεκαν αγέραστοι χρόνια και τώρα ξεριζώθηκαν για να μη βλαστήσουν ποτέ ξανά και χαλάσουν τη σύγχρονη αισθητική, την αποστειρωμένη από οτιδήποτε ενοχλεί τα επιτεύγματα του τεχνικού πολιτισμού. Όλα τόσο μετρημένα και εργαστηριακά προσχεδιασμένα, τόσο εντέχνως και ευπρεπώς δομημένα για να πνίξουν κάθε ενδοιασμό, κάθε τύψη. Ο εξευγενισμένος άνθρωπος, που στο όνομα αυτής της κατάκτησης έγινε πιο απάνθρωπος και από τον πιο αιμοβόρο δολοφόνο. Ένα έγκλημα εκ προμελέτης σκέφτηκε ο μικρός Γιωργής, ο οποίος δεν είχε προλάβει να δει την ακμή της φύσης, την αρχέγονη δύναμή της, αλλά την είχε ονειροπολήσει, μέσα από τις περιγραφές των διηγηματογράφων προηγούμενων εποχών, την έπλασε στη φαντασία του και την αναζητούσε αγωνιωδώς.
 «Πού είναι όλα αυτά πατέρα, τα γάργαρα νερά των πηγών, τα ρυάκια που σχηματίζονταν και κατέληγαν στην κοίτη των ποταμιών και από εκεί στις  ακρογιαλιές, που τόσο εύγλωττα περιγράφονται στα διηγήματα που διάβασα; Μήπως πρόκειται για μυθοπλασίες;»διερωτήθηκε, κρύβοντας στο θυμικό του μία απογοήτευση, που ισοδυναμούσε με το ξερίζωμα μιας καρδιάς, όπως εκατοντάδων δεντρών από μια δασική έκταση, η οποία μετατράπηκε σε πολιτεία "καθώς πρέπει" ανθρώπων, με μικρά γλαστράκια κατά μήκος του ασφαλτοστρωμένου δρόμου.
«Μα δε βλέπεις, προοδεύει η ανθρωπότητα... τι να τα κάνουμε όλα αυτά, είναι αχρείαστα!Δε λες καλά που βάλαμε το κεφάλι μας κάτω από αυτό το σπίτι και δεν απειλούμαστε από τα άγρια θηρία;» Τόσο κυνική η απάντηση, που δεν άφηνε περιθώριο αμφισβήτησης.
Ο νεαρός περιπλανιόταν χρόνια για να βρει τα τοπία που είχε χαραγμένα στο υποσεινήδητό  του και είχε εικονοποίησει από τα αναγνώσματά του. Τίποτε από αυτά δε βρήκε έτσι, όπως αναφέρονταν...όλα ήταν τόσο εκλογικευεμένα που ακόμη και το γλαστράκι με το γρασίδι, έμοιαζε τόσο τεχνητό, τόσο «αποστεωμένο», όσο και ο χλοοτάπητας στις αυλές των σπιτιών.
Δεν μπορούσε να συμβιβαστεί με τη θλιβερή διαπίστωση ότι ο φυσικός πλούτος μέσα στον οποίο γεννήθηκαν τα έμβια όντα, ο ναός της πλάσης, είχε καταντήσει ένα μουσείο, για να θυμίζει την άλλοτε παρθενιά της φύσης. Κάποια στιγμή η φύση θα επαναστατήσει, θα πάρει το αίμα της πίσω σκέφτηκε...   και η σκέψη αυτή αντήχησε στο σύμπαν σαν ευχή και κατάρα μαζί... Ο εφιάλτης μιας σύγχρονης Περσεφόνης έστεκε προ των πυλών...!

ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΙΗΤΙΚΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΑΝΤΩΝΗ Δ. ΣΚΙΑΘΑ

"Η ποίηση ως τρόπος ζωής" για το ποιητικό έργο του Αντώνη Δ. Σκιαθά. Δε θα μπορούσε άλλωστε να αποτυπωθεί εναργέστερα το ποιητικό έργο ενός πολυγραφότατου ποιητή, ο οποίος από τα χρόνια της εφηβικής ηλικίας  του μέχρι σήμερα υπηρετεί την υψηλή τέχνη της Ποιήσεως. Η ποίηση του Σκιαθά βαθιά στοχαστική, υπαρξιακή συνομιλεί με το ιστορικό παρελθόν, εξυμνεί το κάλλος, πυρώνεται από πάθος για ζωή, υπερασπίζεται την ανθρωπιά, γνέθει το υφαντό της διαχρονίας του ελληνισμού, βλέποντας την ιστορία ως ζώσα ύπαρξη, που καθορίζει το παρόν και εξακοντίζεται ως το μέλλον. Άπλετο φως και δύναμη συναισθήματος, λόγος ρέων και στίχος ρυθμικός συνθέτουν το ποιητικό εγώ του λογοτέχνη και τον τοποθετούν επάξια στην κορυφή της λογοτεχνικής γενιάς του.
Η εκδήλωση για το ποιητικό έργο του θα λάβει χώρα το Σάββατο στις 6 του Απριλίου, ώρα 18:30 στη σκηνή του θεάτρου Επίκεντρο.

Η ΑΣΘΜΑΙΝΟΥΣΑ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ

Τα βεγγαλικά των ονείρων δεν ήταν δυνατόν να χρωματίσουν τα σκοτάδια της νύχτας, παρά μόνον παροδικά. Τα καταβρόχθισε η αδυσώπητη, δίχως πλέον υγιή αντανακλαστικά, κοινωνική υποδαύλιση εκ των έσω. Δυσωδία κι έκρηξη ενός μίγματος ασθμαίνουσας ταυτότητας με διασπαστικές θεωρίες κι ιδεολογικές πολώσεις. Πώς να αντέξει ένας νέος τον εαυτό του μέσα σε ένα κλίμα παρακμιακής  αυθυποβολής;

Ψάχνουμε για μαργαριτάρια, κρυμμένα σε ανοίκεια μέρη, τόσο δειλά, τόσο υποκριτικά με μία αίσθηση  συγκατάβασης, πνιγμένοι σε πατούμενα, λασπωμένα απόνερα… Η λάσπη δε μας ενοχλεί, τη συνηθίσαμε, έγινε ένα με το άκρο του ποδιού μας… ίσα με τον βάλτο. Και κάπου – κάπου, φοβισμένοι κρυφοκοιτάμε προς τα πίσω, όταν τα εμπόδια στο διάβα μας μοιάζουν ανυπέρβλητα, ψάχνοντας αυτή τη σοφία, που κάποτε μας καθιστούσε κραταιούς και πρωτοπόρους.

Το βλέμμα ήταν έντονο κι αγωνιώδες, διακρίνοντας το κλέος των πρωτοπόρων προγόνων μας σε όλο το φάσμα του επιστητού. Ντραπήκαμε, αν μας έχει μείνει καθόλου αιδώς, σκύψαμε τα κεφάλια κι υποταχθήκαμε στον ξενόφερτο πολιτιστικό ορυμαγδό. Πλέον οι πόλεμοι στις σύγχρονες κοινωνίες δε γίνονται με όπλα, αλλά κυρίως με οικονομικά και πολιτιστικά ερείσματα. Στον πόλεμο των πολιτιστικών συγκρούσεων δεν είχαμε κάτι ενδιαφέρον να επιδείξουμε… για την οικονομία δεν το συζητάμε… αποδεχόμενοι σιωπηλά και ταπεινωτικά την ήττα μας, δεχτήκαμε άβουλα έναν πολιτιστικό επεκτατισμό, που διάβρωσε ήθη, αξίες, ιδανικά. Και ναι, τα έχουμε χαμένα, μέσα σε μία παραζάλη και δεν ξέρουμε τι  φταίει. Φταίει το κακό μας το ριζικό; Φταίνε οι αλαζόνες κι άφρονες πολιτικοί μας; φταίει το είδωλο στον καθρέπτη μας; Μην αντέχοντας τη τραγόμορφη όψη μας, σπάσαμε και τον καθρέπτη μας, αλλόφρονες από την οπτική μας, ματώνοντας τα χέρια μας! Από αυτό το σύνδρομο διπολισμού ποιος θα μας σώσει άραγε;

Η απάντηση σε αυτή την κατρακύλα, δεν μπορεί να είναι μόνο η μαζική φυγή των επιστημόνων, του έμψυχου δυναμικού μας σε Ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Απαιτείται συσπείρωση, εμπλουτισμένη με πρόγραμμα, καινοτομία κι όραμα. Και ποιος άλλος μπορεί να προσφέρει όραμα, (δεν αναφέρομαι σε πολιτικά σλόγκαν) πέραν από τον συνειδητοποιημένο Εκπαιδευτικό, ο οποίος στην καθημερινότητά του περνάει τα πάνδεινα για να μεταλαμπαδεύσει γνώσεις, με απόθεμα περίσσειας ψυχής, υπερβάλλει εαυτόν, μπας και μπολιάσει τον σπόρο της δημιουργικότητας, της αλλαγής νοοτροπίας στους μαθητές… και με αυτό τον άνισο αγώνα, έρχεται και η συνεχιζόμενη υποβάθμιση του λειτουργήματός του, τροφοδοτώντας έναν φαύλο κύκλο ισοπέδωσης! Επένδυση στην παιδεία της νεολαία μας, πότε επιτέλους θα σχεδιάσουμε;  Όχι με λόγια, έμπρακτα! Πολύ, όμως, φοβάμαι αγαπητοί μου, ότι αυτή η δυναμική στόχευση δύσκολα θα πραγματωθεί, γιατί εθιστήκαμε στη φυγοπονία και στη μετριότητα, μας φταίει η καμπούρα του διπλανού μας, ποτέ όμως η δική μας. Παροπιδικά δε, με ανούσιες κορώνες δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε ούτε στα αυτονόητα. Δυστυχώς και τα αυτονόητα, μέσα σ’ όλο τον παραλογισμό, έγιναν ζητούμενα και ύψωσαν έναν τοίχο απαγορευτικό για νέους ουρανούς. Αλαλάζοντες χωρίς σταθερή κατεύθυνση πορευόμαστε…

Υ.Γ: Ένας αετός λαβωμένος έχει πέσει καταγής και θρηνεί για τις πληγές του. Ένα σκουλήκι, λοιπόν, τον συναντά και τον ρωτά: «Εσύ ο βασιλιάς των πουλιών καταγής και οδύρεσαι!» Του απαντά ο αετός ότι έχει ένα τραύμα σοβαρό, εδώ και 7 χρόνια και δε δύναται να δαμάσει πλέον τους ουρανούς. Και το σκουλήκι του αποκρίθηκε: «Δώσε μου για μία ώρα τα λαβωμένα φτερά σου και πάρε μου μετά τη ζωή… να δεις πως και με αυτά ακόμη θα πετάξω…» Ο αετός, σα να αναθάρρεψε, τοποθέτησε το σκουλήκι στην πλάτη του κι αφού κούνησε τις φτερούγες του, πέταξε μαζί του ψηλά… αγέρωχος καθώς ήταν και με την πληγή ανοιχτή… έβγαλε κραυγή βροντερή, που ακούστηκε σε ολάκερη την Οικουμένη: «Ποτέ δεν είναι αργά για υψηλές πτήσεις στη ζωή ακόμη και αν σου έχουν λαβώσει τα φτερά».

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΩΣ ΜΑΘΗΜΑ «ΖΩΗΣ»

Οι Πανελλήνιες εξετάσεις ολοκληρώθηκαν με επιτυχία κι εφέτος. Πλέον η μαθητιώσα νεολαία, που έλαβε μέρος σε αυτές, αφού τις αναθεμάτισε κατά τη διάρκεια του χρόνου (πολλές φορές με τα δίκια της, καθώς πρόκειται για έναν ψυχοφθόρο αγώνα με τους στόχους και τα όνειρα), αναμένει εναγωνίως τα αποτελέσματα για να δει, αν θα εισαχθεί τελικά στη σχολή πρώτης επιλογής ή σε κατώτερη των προσδοκιών ή και καθόλου. «Τά ἀγαθά κόποις κτῶνται» όμως φίλοι μου, δε γίνεται διαφορετικά.

Ο κάθε μαθητής σίγουρα γνωρίζει πως έγραψε, ωστόσο, αναμένει να δει το αποτέλεσμα των μόχθων τόσων χρόνων ιδίοις όμμασι. Οι καθηγητές επίσης γνωρίζουν εκ των προτέρων, που θα κινηθεί βαθμολογικά ο κάθε μαθητής, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, συμβαίνουν κι αυτά για να επιβεβαιώνουν τον κανόνα.

Οι Πανελλήνιες στην ελληνική κοινωνία, έχουν ταυτιστεί με το όνειρο και συνάμα με τον χειρότερο εφιάλτη του μαθητή. Άγχος, ένταση, υπερένταση, πίστη για το καλύτερο δυνατό κι αμφιβολίες για το αν όντως θα τα καταφέρουν στο τέλος, δομούν την κοσμοθεωρία του κάθε μαθητή και της οικογένειάς του. Μία σχέση αγάπης και μίσους γεννιέται και καλλιεργείται κατά τη διάρκεια των μαθητικών χρόνων. Ο Γερμανός φιλόσοφος Έρμαν Έσσε είχε σημειώσει ότι το μίσος αποτελεί «έναν στρεβλό τρόπο αγάπης, αλλά οπωσδήποτε μία έκφραση αγάπης». Το μίσος και το μένος ,λοιπόν, των εξεταζόμενων μαθητών και πολλών υπέρμαχων της κατάργησης των Πανελλαδικών εξετάσεων στη  ΄Γ Λυκείου, αποτελεί μία έκφραση στρεβλής αγάπης για το είδωλο στον καθρέπτη, που δεν επιθυμούν να αντικρύσουν, γιατί θα δουν κατάματα την πραγματικότητα, είτε της ανεπάρκειάς τους, είτε της μη ανεπάρκειάς τους ανάλογα κάθε φορά, γιατί η πραγματικότητα, που πολλές φορές δε θέλουμε να παραδεχτούμε, είναι σκληρή κι αδυσώπητη, όπως και η ίδια η ζωή, δεν παύει ωστόσο να υπάρχει. Και αναρωτιέμαι, πώς θέλουμε άραγε να ζούμε, με αυταπάτες, με όμορφα λόγια, τα οποία μπορεί και να μη τα αξίζουμε, μόνο και μόνο για να τρέφεται υπερτροφικά το εγώ μας; Αγαπητός καθηγητής γίνεται τις περισσότερες των περιπτώσεων αυτός που χαϊδεύει αυτιά, αυτός που λέει όμορφα λόγια, δίχως να τα αξίζει κάποιος. Εντούτοις αυτός που λέει αλήθειες, είναι ο δυσάρεστος, πολλές φορές, ο κακός, αλλά η αλήθεια, η κατάκτηση του ιδανικού είναι δύσβατη υπόθεση, πολλές φορές μαρτυρική, αλλά στο τέλος πάντα ευεργετεί αυτόν που έχει κατακτήσει το «γνῶθι σαὐτόν» και αυτός ο καθηγητής που πριμοδοτεί την αλήθεια είναι ο αποτελεσματικός στο τέλος. Οι Πανελλήνιες ,λοιπόν, δεν είναι παρά ο καθρέπτης της προσπάθειας όλων των μαθητικών χρόνων κι επιβραβεύουν αυτούς που έχουν πραγματικά μοχθήσει.

Με όλα τα στρεβλά τους, τα συμπαρομαρτούντα από το σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας, τους γονείς, τους μαθητές επιβιώνουν στην ελληνική κοινωνία, γιατί αποτελούν ίσως  αν όχι το μόνο έγκυρο, αδιάβλητο κι αξιοκρατικό θεσμό της ελληνικής κοινωνίας, σίγουρα έναν από τους λίγους. Οι κόποι και οι μόχθοι των ορθά προετοιμασμένων μαθητών αποδίδουν καρπούς και τέρπουν αυτόν που μόχθησε πνευματικά κυρίως, δίνοντάς του τη δυνατότητα να εισαχθεί στη σχολή της επιλογής του.

Δε σηματοδοτούν ούτε την αρχή, ούτε το τέλος της ζωής, τουναντίον είναι κι αυτές κομμάτι αναπόσπαστο της ελληνικής εκπαιδευτικής πολιτικής και δίνουν ένα μάθημα ζωής ότι όποιος μοχθεί επιβραβεύεται, ενώ αντίθετα όποιος φυγοπονεί αποτυγχάνει. Ότι ακριβώς συμβαίνει και στη ζωή. Και η ζωή μπορεί να είναι μία σκληρή αρένα, πολλές φορές, χωρίς κανόνες, σε αντίθεση με αυτή των πανελλαδικών εξετάσεων, αλλά αυτό το οποίο πρέπει να έχει στο νου ο κάθε άνθρωπος και κυρίως οι μαθητές, είναι ότι η ζωή δε σταματά σε μία πιθανή επιτυχία ή αποτυχία… απαιτείται συνεχιζόμενη πάλη, πάλη για την ολοκλήρωση του κάθε ατόμου ξεχωριστά, πάλη για τις υψηλές προσδοκίες, πάλη για ένα καλύτερο μέλλον της ανθρωπότητας. Ελπίζουμε στη νεολαία μας ότι θα τα καταφέρει και θεωρούμε ότι ο κάβος των Πανελληνίων, δεν είναι τίποτα λιγότερο και περισσότερο από μία πρώτη μάχη, μία από τις ατελείωτες μάχες, που θα κληθεί να δώσει στο διάβα της ζωής της. Καλά αποτελέσματα σε όλους τους μαθητές!

Απόσπασμα Ομιλίας για την 25η Μαρτίου στο Επιμελητήριο Αχαΐας

Ας σταθούμε επισταμένως στο ποίημα του Βασίλη Ρώτα:

«Διαβάτη, στάσου προσοχή:

δῶ χάμω κείτονται νεκροί

πού δέν ἐπρόδωσαν ποτέ,

ποτέ δέν εἶπαν ψέματα,

τύραννο δέν προσκύνησαν.

Διαβάτη, στάσου προσοχή

καί μ᾽ ἄξιο νοῦ μελέτα τους,

τί ἄν χαίρεσαι τ᾽ ὡραῖο φῶς

κι ἄν ὅλο θάρρος περπατᾶς

κι ἄν σ᾽ ἀγαπᾶνε κι ἀγαπᾶς

κι ὅ,τι καλό ᾽χεις στή ζωή

στό χάρισαν τοῦτ᾽ οἱ νεκροί.

Διαβάτη, στάσου προσοχή

καί μ᾽ ἄξιο νοῦ μελέτα τους».

Με ιδιαίτερη χαρά και υπερηφάνεια εορτάζουμε σήμερα την επέτειο της 25^ης Μαρτίου.

Όσα χρόνια κι αν περάσουν η 25^η Μαρτίου θα παραμένει η κορυφαία, μοναδική κι ταυτόχρονα διπλή εορτή για κάθε Έλληνα, για κάθε χριστιανό. Κι αυτό γιατί ως χριστιανοί, γιορτάζουμε τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, αλλά και ως Έλληνες γιορτάζουμε τον Ευαγγελισμό του Έθνους μας, αφού την ίδια αυτή ημέρα διάλεξαν οι πρόγονοί μας να σηκώσουν το λάβαρο της επανάστασης ενάντια στον Τούρκο κατακτητή ζητώντας από τα βάθη της καρδιά τους Λευτεριά ή Θάνατος. Χαρακτηριστικοί είναι οι στίχοι του συντοπίτη μας ποιητή Κωστή Παλαμά.

«Σβήνουν δυο νύχτες, και δυο αυγές προβάλλουν στον αγέρα.

Δυο λευτεριές που σμίγουνε μέσα στην ίδια μέρα.

Δυο λευτεριές ματόβραχτες, παιδιά μεγάλου κόπου,

η λευτεριά του Έλληνα κι η λευτεριά του ανθρώπου».

Ημέρες σαν σήμερα, μας κυριεύει ολοζώντανη η ιστορική μνήμη κι έντονα αισθήματα δέους, συγκίνησης και περηφάνιας πλημμυρίζουν τη ψυχή και την καρδιά του ελληνισμού σε κάθε γωνιά της γης.

«Τετρακόσια χρόνια σκέπαζε την Ελλάδα η μαύρη νύχτα της πικρής τουρκικής σκλαβιάς. Η άλλοτε χώρα των Θεών κι των ηρώων έγινε η χώρα των ραγιάδων, χώρα των δακρύων, όπου αντηχούσαν οι στεναγμοί και οι θρήνοι του δουλωμένου της λαού, καθώς ανέβαινε τον ανηφορικό δρόμο ενός άλλου μαρτυρικού Γολγοθά. Πικρή και άραχλη κυλούσε τότε η ζωή στο στυφό φλοιό της ελληνικής γης, εξαιτίας του αφόρητου και αβάσταχτου ζυγού της σκληρής τυραννίας. Οι ψυχές των Ελλήνων λούφαζαν, όλα αυτά τα χρόνια, στις ζοφερές σπηλιές της τουρκικής σκλαβιάς σαν κυνηγημένα αγριοπερίστερα».

Χαμοκλησιές και μοναστήρια χωρίς καμπάνες και σήμαντρα, γέμιζαν το σούρουπο της μακριάς νύχτας με σκλαβόπουλα. Στο τρεμάμενο φως του καντηλιού βραχνά ο Παπαδάσκαλος θεριέυει «τη αποστεμένη ελπίδα, και πλατιά τα ονείρατα αναδεύει». Ο Πατριάρχης της Πόλης γίνεται ο εθνάρχης των ραγιάδων, ο Πατροκοσμάς ακούραστος εθναπόστολος κηρύσσει την πίστη στο Χριστό και στη Λευτεριά.

Ο Θούριος του Ρήγα σιγοτραγουδιέται βουβά στα χείλη και στην καρδιά, ποτίζοντας με δάκρυ και αίμα το δένδρο της Μεγάλης Ιδέας.

Ψηλά, στα λεύτερα κορφοβούνια οι κλεφταρματολοί με σύμβολο τον καταπατημένο Σταυρό γίνονται η μαγιά του ένοπλου ξεσηκωμού.

Το χάνι της Γραβιάς, η Τρίπολη, η Αλαμάνα, το Αρκάδι, το Μεσολόγγι, το Κούγκι, γίνονται κάστρα ανδρείας κι σύμβολα ηρωισμού.

Αμέτρητοι οι ήρωες και ηρωίδες μπροστά στους οποίους υποκλινόμαστε με μεγάλο δέος και σεβασμό. Η επανάσταση φούντωσε, ξαπλώθηκε σε στεριά και θάλασσα. Και το όραμα της λευτεριάς το άπιαστο, το σήκωσαν μορφές αγέρωχες, γνήσια τέκνα της ελληνικής λεβεντιάς, βράχοι υψηλοί, με απίστευτη αντρειοσύνη. Ο Παπαφλέσσας στο Μανιάκι, ο Διάκος στην Αλαμάνα, ο Κολοκοτρώνης στο Μοριά,.. «Και η στρατιά μεγάλωνε…Κάποιοι τους έλεγαν τρελούς…κι όμως η στρατιά μεγάλωνε». Νικηταράς, Μαντώ Μαυρογένους, Καραϊσκάκης, Μπότσαρης, Κανάρης, Μπουμπουλίνα, Μιαούλης…Μα η λευτεριά ήταν αχόρταγη… «Ήθηλε νεκροί χιλιάδες να ‘ναι στους τροχούς. Ήθελε και οι ζωντανοί να δίνουν το αίμα τους».

Νάουσα, Χίος, Ψαρά, Μεσολόγγι…. Το Μεσολόγγι που έγινε το σύμβολο της επανάστασης. Πείνασε, δεκατίστηκε, χτυπήθηκε μα ποτέ δε λύγισε. Έμεινε όρθιο, σαν ατσάλινος πύργος με γρανιτένια θέληση ενάντια στη τυραννία. Κι ο χορός του Ζαλόγγου των γενναίων Σουλιωτισσών, αποτέλεσε πράξη υπέρτατης θυσίας και έχει παραμείνει στην παγκόσμια ιστορία. Η λεβεντογέννα χώρα, είναι  η Ελλάδα, ο τόπος που γέννησε την ιδέα της Ελευθερίας, την ιδέα της Δημοκρατίας κι παντοίων των αξιών.

Δεν έμεινε γωνιά της ελληνικής γης που δε γνώρισε τη δόξα, δεν έμεινε σπιθαμή της, που δε βάφτηκε με αίμα. Οι πέτρες, οι βρυσούλες, οι μυρτιές, τα θυμάρια έμειναν οι αιώνιοι μάρτυρες. Η θυσία, ο ηρωισμός του ελληνικού λαού γονάτισε την Οθωμανική Αυτοκρατορία. Ξεπρόβαλε η ώρα, όπου η ελευθερία επέστρεψε στη βασανισμένη κι άνοιξε της φτερούγες της πάνω από τον περήφανο λαό μας.

Ευλαβείς συνεορταστές, το μήνυμα της 25^ης Μαρτίου του 1821 φαντάζει πιο επίκαιρο από ποτέ.

Μας προτρέπει να επαναστατήσουμε ενάντια σε όλα αυτά τα νοσηρά φαινόμενα που παντοιοτρόπως εισβάλλουν στη ζωή μας κι μας οδηγούν στην κοινωνική αδιαφορία. Μας προτρέπει να επαναστατήσουμε ενάντια σε όλους αυτούς που θέλουν να μας υφαρπάξουν την πνευματικής ελευθερία, καθιστώντας μας πνευματικούς ραγιάδες των σύγχρονων εποχών.

Μας προτρέπει ως χριστιανούς να αφουγκραστούμε τις θεϊκές παραινέσεις και να αγαπήσουμε αληθινά το συνάνθρωπό μας, τοποθετώντας το συλλογικό πάνω από το ατομικό συμφέρον.

Είναι καιρός να επαναστατήσουμε σε όλα τα επίπεδα, ενάντια σε όλα αυτά που μας βασανίζουν, ενάντια σε κάθε καθήλωση, ενάντια σε κάθε στρέβλωση. Οι Έλληνες του 1821 και οι πρόγονοί μας οι Αρκάδες αγωνίστηκαν, γιατί επιθυμούσαν να ζουν ελεύθεροι, δίχως να εκβιάζονται.

Το πνεύμα της 25^Ης Μαρτίου ας στεριώσει στις ψυχές μας.

Τα λόγια του ποιητή ας γίνουν η πυξίδα μας.

«Ξύπνα καημένε μου ραγιά,

Ξύπνα, να δεις ελευθεριά!»

Η πίστη απέμεινε ο ανεξάντλητος κρουνός για κάθε Έλληνα. Η καρδιά του έμοιαζε με παλλόμενη φλόγα, έτοιμη να φουντώσει. Η Ελπίδα και η Πίστη έδινε δύναμη στη φλόγα αυτή, αλλά οι αγέρηδες φυσούσαν μανιασμένοι για να τη σβήσουν. Δεν ήταν άλλοι, από τους αγέρηδες του παιδομαζόματος, του χαρατσιού, του κλεισίματος των σχολείων, οι φοβέρες και οι υποσχέσεις των  Τούρκων για όσους αλλαξοπιστούσαν.

«Κι ήταν όλα σιωπηλά,

Και τα ‘σκιαζε η φοβέρα

Και τα πλάκωνε η σκλαβιά».

Και όμως παρ’ όλες τις τρομερές πιέσεις, η φλόγα της Πίστης και της Ελπίδας δεν έσβησε, θέριεψε… κι έμελλε να είναι εκείνη η άνοιξη του 1821 να είναι η τελευταία που θα  παρέμενε σκλαβωμένη η Ελλάδα. Τα χελιδόνια εκείνη τη χρονιά έφεραν τη μεγάλη είδηση του εθνικού ξεσηκωμού… Κι τότε το αστραπόβολο φως ου 21 άστραψε και φώτισε το δρόμο της λευτεριάς. «Πύρινη λάβα ήταν, που κατέκαψε την Τουρκιά κι σκότωσε το δράκο της τυραννίας. Ορμητικό ξύπνημα της Ρωμιοσύνης ήταν, που όμοιο δε γνώρισε ο κόσμος όλος….Ανδρειώμενη και πολυφτέρουγη η λευτεριά, ήταν πάθος, και ιδέα και μεθύσι.»

Από άκρη σε άκρη του ελληνισμού, η σωριασμένη ανά τους αιώνες μες του σκλάβου αγανάκτηση, κι ο πόνος που η φτέρνα του τυράννου τον κρατούσε αφανέρωτο, βγήκε στο φως κι αντήχησε σαν κεραυνός και σαν κατάρα…